İL ÖZEL
İDARESİ KANUNU
Kanun Numarası :
5302
Kabul Tarihi : 22/2/2005
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih:
4/3/2005 Sayı : 25745
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44
Sayfa:
BİRİNCİ KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu Kanunun amacı; il özel idaresinin kuruluşunu, organlarını,
yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-
Bu Kanun il özel idaresini kapsar.
Tanımlar
Madde 3-
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) İl özel idaresi: İl halkının mahallî müşterek
nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı
seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe
sahip kamu tüzel kişisini,
b) İl özel idaresinin organları: İl genel meclisini, il
encümenini ve valiyi,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İl
Özel İdaresinin Kuruluşu ve Sınırları
Kuruluş
Madde 4-
İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin
kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.
İl özel idaresinin görev
alanı
Madde 5-
İl özel idaresinin görev alanı il sınırlarını kapsar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İl
Özel İdaresinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları
Madde 6-
İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) Gençlik ve spor Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret;
Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin
çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması,
erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve
yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve
yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini,
binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının
karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde,
(1)(2)(3)
––––––––––––––––––
(1)Bu
bentte yer alan "Sağlık“ ibaresnden önce gelmek üzere, 28/4/2005
tarihli ve 5340 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle "Gençlik ve spor“
ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2)
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle
“erozyonun önlenmesi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “kültür,
sanat, turizm,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(3)
1/7/2006 tarihli ve 5538 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu bentte
yer alan "İlin çevre düzeni planı" ibaresinden önce gelmek üzere
"Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç"
ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil
yardım ve kurtarma (...)(1); orman köylerinin
desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin
hizmetleri belediye sınırları dışında,
Yapmakla görevli ve yetkilidir.
(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.)
Merkezi idare tarafından yürütülen görev ve hizmetlere ait
yatırımlardan ilgili bakanlıkça uygun görülenler, il özel idareleri
eliyle de gerçekleştirilebilir. Bu yatırımlara ait ödenekler, ilgili
kuruluş tarafından o il özel idaresi bütçesine aktarılır. İl özel
idaresi bu yatırımların yüzde yirmibeşine kadar olan kısmı için
kendi bütçesinden harcama yapabilir. Merkezi idare, ayrıca,
desteklemek ve geliştirmek istediği hizmetleri proje bazında gerekli
kaynaklarını ilgili il özel idaresine aktarmak suretiyle onlarla
işbirliği içinde yürütebilir. Bu kaynak ve ödenekler özel idare
bütçesi ile ilişkilendirilmez ve başka amaçla kullanılamaz.
(Ek fıkra: 1/7/2006-5538/26 md.) İl
özel idaresi bütçesinden, emniyet hizmetlerinin gerektirdiği
teçhizat alımıyla ilgili harcamalar yapılabilir.
İl çevre düzeni plânı; valinin koordinasyonunda,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde il belediyesi
ve il özel idaresi ile birlikte yapılır. İl çevre düzeni plânı
belediye meclisi ile il genel meclisi tarafından onaylanır.
(Ek cümle: 1/7/2006-5538/26 md.) Belediye sınırları il
sınırı olan Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili
Büyükşehir Belediyeleri tarafından yapılır veya yaptırılır ve
doğrudan Belediye Meclisi tarafından onaylanır.
Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, il
özel idaresinin malî durumu, hizmetin ivediliği ve verildiği yerin
gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak belirlenir.
İl özel idaresi hizmetleri, vatandaşlara en yakın
yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü,
yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler
uygulanır.
Hizmetlerin diğer mahallî idareler ve kamu kuruluşları
arasında bütünlük ve uyum içinde yürütülmesine yönelik koordinasyon
o ilin valisi tarafından sağlanır.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Sanayi
ve Ticaret Bakanlığına ve organize sanayi bölgelerine tanınan yetki
ve sorumluluklar bu Kanun kapsamı dışındadır.
İl özel idaresinin
yetkileri ve imtiyazları
Madde 7-
İl özel idaresinin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Kanunlarla verilen görev ve hizmetleri yerine
getirebilmek için her türlü faaliyette bulunmak, gerçek ve tüzel
kişilerin faaliyetleri için kanunlarda belirtilen izin ve ruhsatları
vermek ve denetlemek.
b) Kanunların il özel idaresine verdiği yetki
çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, emir vermek, yasak koymak ve
uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.
c) Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, taşınır ve
taşınmaz malları almak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, takas
etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.
d) Borç almak ve bağış kabul etmek.
e) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı
yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar olan dava konusu uyuşmazlıkların
anlaşmayla tasfiyesine karar vermek.
f) Özel kanunları gereğince il özel idaresine ait
vergi, resim ve harçların tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak.
g) Belediye sınırları dışındaki gayri sıhhî müesseseler
ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ruhsat vermek ve
denetlemek.
İl özel idaresi, hizmetleri ile ilgili olarak, halkın
görüş ve düşüncelerini belirlemek amacıyla kamuoyu yoklaması ve
araştırması yapabilir.
İl özel idaresinin mallarına karşı suç işleyenler
Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. (Ek cümle:
1/7/2006-5538/26 md.) 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75
inci maddesi hükümleri il özel idaresi taşınmazları hakkında da
uygulanır.
İl özel idaresinin proje karşılığı borçlanma yoluyla
elde edilen gelirleri, vergi, resim ve harçları, şartlı bağışlar ve
kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları haczedilemez.
________________
(1)
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle bu arada
yer alan “kültür, turizm, gençlik ve spor” ibaresi madde metninden
çıkarılmıştır.
İl özel idaresine tanınan
muafiyetler
Madde 8-
İl özel idaresinin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun
yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmaz malları ile bunların
inşa ve kullanımları her türlü vergi, resim, harç, katkı ve katılma
paylarından muaftır.
İKİNCİ
KISIM
İl
Özel İdaresinin Organları
BİRİNCİ
BÖLÜM
İl
Genel Meclisi
İl genel meclisi
Madde 9-
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ilgili
kanunda gösterilen esas ve usullere göre ildeki seçmenler tarafından
seçilmiş üyelerden oluşur.
İl genel meclisinin görev
ve yetkileri
Madde 10-
İl genel meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını,
il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans
ölçütlerini görüşmek ve karara bağlamak.
b) Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, bütçede kurumsal
kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci
düzeyleri arasında aktarma yapmak.
c) Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir
Belediyeleri hariç İl çevre düzeni plânı ile belediye sınırları
dışındaki alanların imar plânlarını görüşmek ve karara bağlamak.(1)
d) Borçlanmaya karar vermek.
e) Bütçe içi işletmeler ile Türk Ticaret Kanununa tâbi
ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye
artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.
f) Taşınmaz mal alımına, satımına, trampa edilmesine,
tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir
taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç yıldan fazla
kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar
üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.
g) Şartlı bağışları kabul etmek.
h) Vergi, resim ve harç dışında kalan miktarı
beşmilyardan yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar ihtilaf konusu olan
özel idare alacaklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.
i) İl özel idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel
idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile
yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin
özelleştirilmesine karar vermek.
j) Encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini
seçmek.
k) İl özel idaresi tarafından çıkarılacak
yönetmelikleri kabul etmek.
l) Norm kadro çerçevesinde il özel idaresinin ve bağlı
kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar
vermek.
m) Yurt içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ve
mahallî idare birlikleriyle karşılıklı işbirliği yapılmasına karar
vermek.
n) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına,
kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
o) İl özel idaresine kanunlarla verilen görev ve
hizmetler dışında kalan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için
uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.
___________________
(1)
1/7/2006 tarihli ve 5538 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu bentte
yer alan "İl Çevre Düzeni Planı" ibaresinden önce gelmek üzere
"Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç"
ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
Meclis başkanlık divanı
Madde 11- İl genel meclisi, seçim
sonuçlarının ilânını izleyen beşinci gün kendiliğinden toplanır. Bu
toplantıda meclise en yaşlı üye başkanlık eder. Meclis, bu
toplantıda, üyeleri arasından ve gizli oyla meclis başkanını, meclis
birinci ve ikinci başkan vekillerini, ikisi yedek olmak üzere dört
kâtip üyeyi ilk iki yıl için görev yapmak üzere seçer. İlk iki
yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı, yapılacak ilk mahallî
idareler seçimlerine kadar görev yapar.
Meclis başkanlık divanı seçimi üç gün içinde
tamamlanır.
Meclis başkanlığı ve başkanlık divanında boşalma olması
durumunda, kalan süreyi tamamlamak üzere, yenisi seçilir.
İl genel meclisine meclis başkanı, bulunmaması
durumunda meclis birinci başkan vekili, onun da bulunmaması
durumunda ikinci başkan vekili başkanlık eder.
Meclis başkanı, meclis çalışmalarında düzeni sağlamakla
yükümlüdür.
İl genel meclisinin çalışmalarına ilişkin esas ve
usuller İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Meclis toplantısı
Madde 12-
İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil
hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen
günde mutat toplantı yerinde toplanır. (Mülga son cümle:
3/7/2005-5393/85 md.)
Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok
yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.
Mutat toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu
olduğu durumda üyelere ve valiye önceden bilgi vermek kaydıyla
meclis başkanının belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca,
toplantının yeri ve zamanı mutat usullerle halka duyurulur.
İl genel meclisinin toplantıları açıktır. Meclis
başkanı veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine,
toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına
karar verilebilir. Salt çoğunluk belli bir sayının yarısından az
olmayan çoğunluğu ifade eder.
İl genel meclisi görüşmeleri görevlilerce tutanağa
geçirilir, tutanak başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır.
Toplantılar, meclisin kararıyla sesli veya görüntülü cihazlarla da
kaydedilebilir.
Özel idare teşkilatı ve ildeki kamu kurum ve
kuruluşlarının birim amirleri gündemdeki konularla ilgili olarak
meclis toplantılarına davet edilebilir ve bilgi alınabilir.
Gündem
Madde 13-
Gündem, meclis başkanı tarafından belirlenir ve üyelere en az üç gün
önceden bildirilir. Valinin önerdiği hususlar gündeme alınır.
Gündem, çeşitli yollarla da halka duyurulur.
İl genel meclisi üyeleri de il özel idaresine ait
işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Öneri,
toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde
gündeme alınır.
Toplantı ve karar yeter
sayısı
Madde 14-
İl genel meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve
katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter
sayısı, üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamada
eşitlik çıkması durumunda meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk
sayılır. Gizli oylamalarda eşitlik çıkması durumunda oylama
tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda meclis başkanı
tarafından kur'a çekilir.
Meclisin
toplanmasında, üye tam sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı
takdirde, başkan, gün ve saatini tespit ederek en geç üç gün içinde
toplanmak üzere meclisi tatil eder. Gelecek toplantı, üye tam
sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı ile yapılır.
Görüşmeler sırasında başkan veya üyelerden birinin
isteği üzerine yapılacak yoklamada karar yeter sayısının bulunmadığı
anlaşılırsa, ikinci fıkradaki hükümler uygulanır.
Üyeler oylarını bizzat kullanır. Gizli oy kullanmaya
fizikî bakımdan engelli üyeler, tayin edecekleri kişi eliyle oy
kullanabilir.
Oylama; gizli, işaretle veya ad okunarak yapılır. Oy
verme kabul, ret veya çekimser şeklinde olur.
Kararlar, meclis başkanı ve kâtip üyeler tarafından
imzalanır ve bir sonraki toplantıda üyelere dağıtılır.
Meclis kararlarının
kesinleşmesi
Madde 15-
İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş
gün içinde valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları,
yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere
il genel meclisine iade edebilir. Valiye gönderilmeyen meclis
kararları yürürlüğe girmez.
Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden
görüşülmesi istenip de il genel meclisi üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir.
Vali, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine
(...)(1) idarî yargıya başvurabilir.
Kesinleşen il genel meclisi karar özetleri toplantıyı
izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli yollarla halka duyurulur.
İhtisas komisyonları
Madde 16- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5393/85 md.)
İl genel meclisi, bir
yıl görev yapmak üzere üyeleri arasından en az üç, en fazla beş
kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Plân ve Bütçe ile
İmar ve Bayındırlık komisyonları en çok yedi kişiden meydana gelir.
İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve
bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam
sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. Eğitim, kültür ve sosyal
hizmetler komisyonu, imar ve bayındırlık komisyonu, çevre ve sağlık
komisyonu ile plân ve bütçe komisyonu kurulması zorunludur.
İmar ve bayındırlık komisyonu dışındaki komisyonların
çalışma süreleri meclisin toplantı süresiyle sınırlıdır. Meclis
toplantısını müteakip imar ve bayındırlık komisyonu en fazla on iş
günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale
edilen işleri sonuçlandırır. Rapor bu sürenin sonunda meclise
sunulmadığı takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan
gündeme alınır.
Kaymakamlar ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ve
ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversite ve
sendikalar ile gündemdeki konularla ilgili köy ve mahalle muhtarları
ile sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın
kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü
ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.
İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu
komisyonlarda görüşüldükten sonra il genel meclisinde karara
bağlanır.
_____________________
(1)
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle bu arada
yer alan “on gün içinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.
Komisyon raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka
duyurulur ve isteyenlere il genel meclisi tarafından belirlenecek
bedel karşılığında verilir.
Denetim komisyonu
Madde 17-
İl genel meclisi, her yılın ocak
ayında yapılacak toplantısında il özel idaresinin bir önceki yıl
gelir ve giderleri ile hesap ve işlemlerinin denetimi için kendi
üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az, beşten çok
olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî
parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye
sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur.
Komisyon, vali tarafından il özel idare binası içinde
belirlenen yerde çalışır ve çalışmalarında uzman kişi ve
kuruluşlardan yararlanabileceği gibi valinin onayıyla kamu
kuruluşları personelinden de yararlanabilir. Komisyon tarafından
istenen bilgi ve belgelerin iade edilmek üzere verilmesi zorunludur.
Komisyon, çalışmasını şubat ayı sonuna kadar tamamlar
ve buna ilişkin raporunu, izleyen ayın onbeşine kadar meclis
başkanlığına sunar.
Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis
başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur.
Meclisin bilgi edinme ve
denetim yolları
Madde 18-
İl genel meclisi soru, genel görüşme
ve faaliyet raporunu değerlendirme yollarıyla bilgi edinme ve
denetim yetkisini kullanır.
Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek il
özel idaresi işleriyle ilgili konularda sözlü veya yazılı soru
sorabilir. Soru, vali veya görevlendireceği kişi tarafından sözlü
veya yazılı olarak cevaplandırılır.
İl genel meclisi üyelerinin en az üçte biri, meclis
başkanlığına istekte bulunarak il özel idaresinin işleriyle ilgili
bir konuda mecliste genel görüşme açılmasını isteyebilir. Bu istek,
meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır.
Vali, mart ayı toplantısında bir önceki yıla ait
faaliyet raporunu meclise sunar.
Faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam
sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse, yetersizlik
kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkanı tarafından
gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir.
Başkan ve meclis
üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar
Madde 19-
İl genel meclisi başkanı ve üyeleri,
münhasıran kendileriyle veya ikinci derece dahil kan, kayın
hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis
toplantılarına katılamazlar.
Meclis üyelerinin
yükümlülükleri
Madde 20-
İl genel meclisi üyeleri, görevleri
süresince ve görevlerinin sona ermesinden itibaren iki yıl süreyle
il özel idaresi ve bağlı kuruluşlarına karşı doğrudan doğruya veya
dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik
yapamaz.
Meclis üyeliğinin sona
ermesi
Madde 21-
İl genel meclisi üyeliği, ölüm ve
istifa durumunda kendiliğinden sona erer.
Özürsüz veya izinsiz olarak arka arkaya üç birleşim
günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların yarısına katılmayan
üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.
İl genel meclisi
üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin
bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar
verilir.
Meclisin feshi
Madde 22-
İl genel meclisi;
a) Kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde
yapmayı ihmal eder ve bu durum il özel idaresine ait işleri
aksatırsa,
b) İl özel idaresine verilen görevlerle ilgisi olmayan
siyasî konularda karar alırsa,
İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştayın
kararı ile feshedilir.
İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde meclisin
feshine dair bildiri ile birlikte karar verilinceye kadar meclis
toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay, toplantıların
ertelenmesi hususunu en geç bir ay içinde karara bağlar.
Bu şekilde feshedilen meclisin yerine seçilen meclis,
kalan süreyi tamamlar.
Boşalan meclisin görevinin
yerine getirilmesi
Madde 23- İl genel meclisinin;
a) Danıştay tarafından feshi veya meclis
toplantılarının ertelenmesi,
b) Yedek üyelerin getirilmesinden sonra da meclis üye
tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,
c) Geçici olarak görevden uzaklaştırılması,
d) Meclis üye tamsayısının yarıdan fazlasının
tutuklanması,
Durumlarında, meclis çalışabilir duruma gelinceye veya
yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar il genel meclisi görevi,
encümenin memur üyeleri tarafından yürütülür.
Meclis üyelerinin huzur
hakları ve diğer sosyal hakları
Madde 24-
Meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için; il
genel meclisi başkanına 6000 gösterge, diğer meclis üyelerine 2200
gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı
sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.(1)
İl genel meclisi üyeleri
hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri durumunda,
bir yıl içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla
istekleri üzerine meclis tarafından izin verilebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
İl Encümeni
İl encümeni
Madde 25-
İl encümeni valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi
üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri
malî hizmetler birim amiri olmak üzere valinin her yıl birim
amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Valinin katılamadığı encümen toplantısına genel
sekreter başkanlık eder.
Encümen toplantılarına gündemdeki konularla ilgili
olarak, ilgili birim amirleri vali tarafından oy hakkı olmaksızın
görüşleri alınmak üzere çağrılabilir.
Encümenin görev ve
yetkileri
Madde 26-
Encümenin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân
ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il
genel meclisine görüş bildirmek.
______________________
(1)
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle birinci
fıkraya "Meclis" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve komisyon"
ibaresi eklenmiş ve aynı fıkradaki “2600”
ibaresi “6000”
olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
b) Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili
kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak.
c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini
belirlemek.
d) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci
düzeyleri arasında aktarma yapmak.
e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı
beşmilyar Türk Lirasına kadar olan ihtilafların sulhen halline karar
vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampa edilmesine ve
tahsisine ilişkin kararları uygulamak, süresi üç yılı geçmemek üzere
kiralanmasına karar vermek.
h) Belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin
açılış ve kapanış saatlerini belirlemek.
i) Vali tarafından havale edilen konularda görüş
bildirmek.
j) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
Encümen toplantısı
Madde 27-
Encümen, haftada en az bir defa olmak
üzere önceden belirlenen gün ve saatte toplanır. Başkan acil
durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir.
Encümen üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve
katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Oyların eşitliği
durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Çekimser oy
kullanılamaz.
Encümen gündemi vali tarafından hazırlanır. Encümen
üyeleri gündem maddesi teklif edebilir.
Encümen, gündemindeki konuları en geç bir hafta içinde
görüşüp karara bağlar.
Alınan kararlar başkan ve toplantıya katılan üyeler
tarafından imzalanır. Karara muhalif kalanlar gerekçelerini de
açıklar.
Vali kanun, tüzük, yönetmelik ve il genel meclisi
kararlarına aykırı gördüğü encümen kararının bir sonraki toplantıda
tekrar görüşülmesini isteyebilir. Encümen, kararında ısrar ederse
karar kesinleşir. Bu takdirde, vali, kesinleşen encümen kararının
uygulanmasını durdurur ve idari yargı mercilerine yürütmeyi
durdurma talebi ile birlikte on gün içinde başvurur. İtiraz
Danıştayca en geç altmış gün içinde karara bağlanır.
Encümen başkan ve üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci
derece dahil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili
işlerin görüşüldüğü encümen toplantılarına katılamazlar.
Encümen üyelerine
verilecek ödenek
Madde 28-
Encümen başkanına 14000, üyelerine
12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık
katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek
verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen
gösterge rakamının yarısı ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Vali
Vali
Madde 29-
Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel
kişiliğinin temsilcisidir.
Valinin görev ve yetkileri
Madde 30-
Valinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) İl özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il
özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmek, il özel idaresinin hak
ve menfaatlerini korumak.
b) İl özel idaresini stratejik plâna uygun olarak
yönetmek, il özel idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu
stratejilere uygun olarak bütçeyi, il özel idaresi faaliyetlerinin
ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak,
izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.
c) İl özel idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde,
davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya
vekil tayin etmek.
d) İl encümenine başkanlık etmek.
e) İl özel idaresinin taşınır ve taşınmaz mallarını
idare etmek.
f) İl özel idaresinin gelir ve alacaklarını takip ve
tahsil etmek.
g) Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme
yapmak.
h) İl genel meclisi ve encümen kararlarını uygulamak.
i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin
yetkisi dışında kalan aktarmaları yapmak.
j) İl özel idaresi personelini atamak.
k) İl özel idaresi, bağlı kuruluşlarını ve
işletmelerini denetlemek.
l) Şartsız bağışları kabul etmek.
m) İl halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için
gereken önlemleri almak.
n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği
kullanmak.
o) Kanunlarla il özel idaresine verilen ve il genel
meclisi veya il encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve
yetkileri kullanmak.
Stratejik plân ve
performans plânı
Madde 31-
Vali, mahallî idareler genel
seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plân ve programları
ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu
yıl başından önce de yıllık performans plânı hazırlayıp il genel
meclisine sunar.
Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları
ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak
hazırlanır ve il genel meclisinde kabul edildikten sonra yürürlüğe
girer.
Stratejik plân ve performans plânı bütçenin
hazırlanmasına esas teşkil eder ve il genel meclisinde bütçeden önce
görüşülerek kabul edilir.
Yetki devri
Madde 32-
Vali, görev ve yetkilerinden
bir kısmını uygun gördüğü takdirde, vali yardımcılarına, yöneticilik
sıfatı bulunan il özel idaresi görevlileri ile ilçelerde
kaymakamlara devredebilir.(1)
İhtilaf halinde temsil
yetkisinin devri
Madde 33-
Vali ile birinci ve ikinci derecedeki kan ve kayın hısımlarının il
özel idaresi ile ihtilâflı olduğu durumlarda, dava açılması ve bu
davada il özel idaresinin temsili, meclis başkanı, bulunmadığı
takdirde başkan vekili veya bunların yetkilendireceği kişiler
tarafından yerine getirilir.
___________________
(1)
2/7/2005 tarihli ve 5391 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu maddede
yer alan “uygun gördüğü takdirde,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“vali yardımcılarına,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
9294
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organlara İlişkin Ortak Hükümler
Görevden uzaklaştırma
Madde 34-
Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle
haklarında soruşturma veya kovuşturma açılan il özel idaresi
organları veya bu organların üyeleri, geçici bir önlem olarak kesin
hükme kadar görevden uzaklaştırılabilir.
Görevden uzaklaştırma önlemi iki ayda bir gözden
geçirilir. Devamında kamu yararı bakımından yarar görülmeyen
görevden uzaklaştırma önlemi kaldırılır.
Soruşturma veya kovuşturma sebebiyle görevden
uzaklaştırılan il özel idaresi organları veya bu organların üyeleri
hakkında; 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanuna göre soruşturma izni verilmemesi,
takipsizlik, kamu davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi,
davanın genel af ile ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi
gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması durumunda görevden
uzaklaştırma önlemi kaldırılır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
İl Özel İdaresi Teşkilâtı
İl özel idaresi teşkilâtı
Madde 35-
İl özel idaresi teşkilatı; genel
sekreterlik, malî işler, sağlık, tarım, imar, insan kaynakları,
hukuk işleri birimlerinden oluşur. İlin nüfusu, fiziki ve
coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal, kültürel özellikleri ile gelişme
potansiyeli dikkate alınarak norm kadro sistemine ve ihtiyaca göre
oluşturulacak diğer birimlerin kurulması, kaldırılması veya
birleştirilmesi il genel meclisinin kararıyla olur. Bu birimler
büyükşehir belediyesi olan illerde daire başkanlığı ve müdürlük,
diğer illerde müdürlük şeklinde kurulur.
Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına
ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve
il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına,
stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve
yürütür. Bu amaçla il özel idaresi kuruluşlarına gereken emirleri
verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
Genel sekreter yukarıda
belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden valiye karşı sorumludur.
Toplam nüfusu 3.000.000'a kadar olan illerde, ihtiyaca
göre en fazla iki, nüfusu bunun üzerinde olan illerde en fazla dört
genel sekreter yardımcılığı kadrosu ihdas edilebilir.
İlçelerde, özel idare işlerini yürütmek amacıyla
kaymakama bağlı ilçe özel idare teşkilâtı oluşturulabilir.
Norm kadro ve personel
istihdamı
Madde 36-
Norm kadro ilke ve standartları
İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından
müştereken belirlenir. Bu ilke ve standartlar çerçevesinde norm
kadro çalışmasını il özel idaresi yapar veya yaptırır.
İl özel idaresi personeli, vali tarafından atanır ve
ilk toplantıda il genel meclisinin bilgisine sunulur.
9295
(Ek üçüncü
fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.)
İl özel idarelerinde sözleşmeli
personel ile kısmi zamanlı sözleşmeli personel çalıştırılması
hususunda Belediye Kanununun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
(Mülga üçüncü ve dördüncü fikra:
3/7/2005-5393/85 md.)
Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir
belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil
bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri
sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında
öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi
ve İçişleri Bakanlığının onayı ile atanır.
|