|
Konumu |
39º.21’
Kuzey , 33º.43’ Doğu |
|
Yüz ölçümü |
1.185 km² |
|
Nüfus |
60.919 |
|
Merkez |
27.962 |
|
Kasaba ve Köyler |
32.957 |
TARİHİ
1913 yılında
bucak merkezi ve Belediyelik olan Kaman, 01.09.1944 yılında
Kırşehir İline bağlı ilçe iken 20.07.1954 tarih ve 6429 sayılı
kanun ile Kırşehir İli’nin İlçe haline dönüştürülmesi nedeni ile
Kaman İlçesi de Ankara İline bağlanmıştır. Üç yıl sonra yani
01.07.1957 de yürürlüğe giren 7001 sayılı Kanun ile tekrar İl
statüsü verilen Kırşehir İline bağlanmıştır.
Bazı kaynaklara
göre Kaman isminin Türklerin ilk dini olan Şamanizm’ den
geldiğini belirtseler de, kelime olarak düşünüldüğünde “Şaman” gök
anlamına gelir. Şaman kelimesi Türk dünyasında “Kam” şeklinde
kullanılmakta sonuna –en (an) eki olarak kullanımı söz konusu
değildi. Bununla ilgili yayınlanan eserler bu görüşü reddetmeseler
de “Kam” kelimesini –en (an) alamayacağı için değişikliğe
uğrayarak “Kaman” ismi almasını uzak bir ihtimal olarak
görmektedirler. Yine bazı kaynaklara göre ise Kaman isminin M.Ö.1200-2200
yılları arasında Kızılırmak kavisi içerisinde yaşamış olan Etiler
(Hititler) den sonra kurulmuş olan Geomagen (Kumanlar) kaviminden
geldiği şeklindedir. Bu Türk ırkından gelen kavimin Kayseri
yakınlarında “Ova” anlamına gelen “Komana” şehrini kurdukları ve
bu şehir isminin zamanla değişikliğe uğrayarak Kaman ismini aldığı
şeklindedir.
Selçuklular
zamanında da Kaman meskun bir yerdi. Oğuzların çeşitli kolları
gelip Kaman’ın bu günkü köylerinin temelini atmışlardır. Çünkü
Kaman’daki köylerin adları incelendiğinde Oğuzlarla yakın ilişkisi
olduğu görülür. Büğüz ve Kargın Oğuzların yirmidört kolu içine
giren isimlerdendir. Yine Çağırkan isminin de Oğuzlarda bulunan
oymak adından geldiği görülür. Bazı köylerimiz bugünde hala aynı
isimleri taşımaktadır. 1071 Malazgirt Savaşından sonra Anadolu
Selçuklu Devletinin Yönetimine girmiştir.
Kaman İlçesine 8
Km. uzaklıktaki Çağırkan Kasabası sınırları içindeki Kalehöyük
1986 yılından beri Kültür Bakanlığımız ile Japonya Ortadoğu Kültür
Merkezi adına Japonlar tarafından yapılan kazılar hala devam
etmektedir. Bu kazılardan elde edilen tarihi eserlerde Kaman ve
yöresinin M.Ö 3000 yıllarına giden bir yerleşim yeri olduğu
anlaşılmaktadır.
Kaman’ın 900’lü
yıllardan itibaren yörenin Türk – İslam diyarı olarak kapılarının
açılmasıyla coğrafi ve kültür birliği yapmış bir yerleşim yeri
olarak her zaman için Kırşehir’in tarihi dokusu içerisinde yeri
vardır.
Daha sonraki
dönemlerde bu bölge Osmanlı İmparatorluğu’na geçmiştir. Heyet-i
Temsiliye Üyeleri 25 Aralık 1919 günü Atatürk ile birlikte Kaman’a
gelerek o zaman Kaman’ın ileri gelenlerinden Bektaşoğlu Ali
Çavuş’un evine misafir olur. Kamanlılara ülkenin içine düştüğü
kötü durumu anlatır ve Milli Mücadeleye destek ister, Kaman
halkından yakın ilgi ve destek alarak ertesi gün Kaman’dan
ayrılır.
COĞRAFİ YAPISI
39 21kuzey
enlemi ile 33 43 doğu boylamı arasında yer alan kaman Kırşehir’in
en büyük ilçesidir. İlimizin batısında yer alan Kaman’ın
yüzölçümü 1.185 km. toplam nüfusu 60.919’dur. Toplam nüfusunun
27.962’si .ilçe merkezinde 32.957’si ise.köylerde
yaşamaktadır.Denizden 1080 m yüksekliğinde olan Kaman Kırşehir 53
km uzaklıktadır.Adını tüm dünyaya meşhur cevizi ile duyuran Kaman
ilçemizin toplam 11 kasabası ve 41 köyü vardır.
Hirfanlı barajının kıyılarından itibaren kuzeye doğru yükseltinin
arttığı Kılıçözü dersinin kolları tarafından derince parçalanmış
engebeli bir plato geniş alanlar kaplamaktadır.İlçede bulunan
Baran Dağı 1808 m ile ilimizin en yüksek noktamızdır.Bölgenin
suları Kılıçözü Deresi tarafından toplanmaktadır.
Kaman Depresyonıun temelini Kırşehir Masifi oluşturmaktadır.Paleozik
kütle bölgenin en yaşlı kayaç grubudur.Kendi içinde farklı
formasyonlara ayrılsada bu seri yeşil şist amfibolit,gnayslar,mermerler
ve kuvarsitlerce temsil edilir.Kamanın birçok yerinde üst kratase
yaşlı açık ve koyu yeşil renkli mikro gabro diyabaz bazalt
kalkerli tüf geniş alana yayılmıştır.Tersiyer arazi ise tamamen
sedimanter malzemeden oluşmaktadır. Bu seri kırmızı,kahverengi,
katmansız bloklu,gevşek formasyonlarca temsil edilmektedir.
Kuaterner arazi Kılıçözü Deresi ve Hirfanlı Barajı kıyılarında
uzun ince bir şerit halinde görülmektedir.
Karasal iklim şartlarının görüldüğü kaman’da yaz aylarında
tropikal hava şartlarını egemen olduğu aylarda sıcaklıklar
yükselerek Temmuz ayında en yüksek seviyelere ulaşır.En düşük
sıcaklık ise ocak ayında ölçülmektedir.Ortalama sıcaklık 10.2 c
yıllık yağış miktarı ise 453 mm olarak tespit edilmiştir Yağışın
yıllık dağılımı incelendiği zaman en fazla yağışın aralık ayında,
en az yağış ise ağustos ayında düştüğü görülmektedir..Kaman’da yaz
ayalarında kuzeyden esen rüzgar, kış aylarında ise kuzey ve güney
yönlü rüzgarları etkin olduğu tespit edilmiştir.
Kaman bitki örtüsü bakımından oldukça fakirdir.Bitki örtüsünün
yetersiz olmasında iklim kadar insan faktörününde olumsuz etkisi
vardır.Bu nedenle bitki örtüsü antropojen steptir.Kavak ,söğüt ve
meyve ağaçları dışında Ömerkahya Yazıyolu , Bayındır ve Hamit
köyündeki meşelikleri görmek mümkündür..Yamaçlarda geven,çobanyastığı,sığır
kuyruğu,devedikeni,kekik,üçgül ve ayrık otu yaygındır.Aşırı
otlatma sonucu alfa otu ve püsküllü çayır yok olma noktasına kadar
gelmiştir.Son yıllarda yapılan ağaçlandırma çalışmalarından
olumlu sonuçlar alınmaya başlanmıştır.
Halkın geçim kaynağı tarım,hayvanclık ve ticarete dayalıdır.İlçede
zengin maden yataklarının işletilmeye başlanması hirfanlı baraj
tesislerindeki hareketlilik ilçeye canlılık getirmiştir. Çağırkan
kasabasındaki Japon bahçesi ,Kalehöyük kazı alanı, Japon arkeoloji
enstitüsü ve Dadaloğlu Parkı cevizi ile ün yapan ilçeye gelen
ziyaretçi sayısını artırmıştır. Ünlü şair Dadaloğlu ömrünüğm son
15 yılını kaman’da geçirmiştir.
Kaman ince kabuklu içi dolu ve yüksek verimli cevizi ile ün
yapmıştır. İlkbahar donlarından fazla etkilenmeyen Kaman cevizi
son yıllarda yapılan tanıtımlar ile Pazar payını artırmıştır.
EKONOMİK DURUM
İlçemizde büyük sanayi kuruluşu olmadığından halkın geçim kaynağı
%90 oranında tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. İlçenin toplam
kültür arazisi 807776 dekar olup, bunun 49510 dekarında sulu tarım
yapılmaktadır. İlçemizde tarım polikültür olup, yetiştirilen
ürünler çok çeşitlidir. Hububat, baklagil, endüstri bitkileri, yem
bitkileri, sebzeler ve meyveler olmak üzere tarımsal üretim
yapılmaktadır.
İlçemiz tarım
toprakları genelde verimli olup, hububatta verim 2003 yılı
istatistiklerine göre 200-250 kğ/da, sebzelerde 2700 kğ/da
oranında verim alınmaktadır.
Üretilen
hububatın geneli ilçede kurulu bulunan Toprak Mahsulleri Ofisi
tarafından satın alınmakta iken 2003 yılı itibariyle çoğunlukta
tüccara satıldığı gözlenmiştir. İlçemiz Toprak Mahsulleri Ofisi
1957 yılında kurulmuş olup, 2003 yılının 11. ayından itibaren
Kaman Ajans Amirliği olmuştur. TMO’nin 9.600 tonluk çelik silo,
25.000 ton modern açık yığın ünitesi, 2000 tonluk ise çelik
hangarı mevcuttur. TMO’nin hizmet binası kendisine ait olup,
yeterlidir. TMO’de 1 Müdür, 1 Eksper, 2 Memur, 1 Muhasebeci, 2
Teknisyen, 1 Şoför, 2 Bekçi olmak üzere toplam 10 personel ile
hizmet vermektedir. 1 pikap ile 1 yükleyici traktörü vardır.
İlçemizde
Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Şoförler ve
Otomobilciler Odası, Ziraat Odası ile Esnaf Kefalet Kooperatifi
kuruludur.
Tüketim malları
arasında manifatura, tuhafiye, inşaat malzemeleri, dayanıklı
tüketim malzemeleri, sebze ve meyve toptan ve perakende ticareti
yapılır.
İlçe merkezinde
irili ufaklı toptan ve perakende ticaret yapan, İlçemizdeki
Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına bağlı 1065, Esnaf ve
Sanatkarlar Odası Başkanlığına bağlı 1511 olmak üzere toplam 2576
civarında işyeri bulunmaktadır.
Yine ilçemizde
T.C. Ziraat Bankası, T.Halk Bankası ile İş Bankası olmak üzere 3
Banka şubesi bulunmaktadır.
İDARİ YAPI
Kırşehir İline bağlı olan İlçemizde 10 kasaba, 41 köy, 45 mahalle
Muhtarlığından oluşmaktadır. İlçe merkez Belediyesinden ayrı
olarak 10 kasabamızda Belediye Teşkilatı bulunmaktadır. İlçe
merkezinde Cuma, Çiftlikli, Gaffar, Hacıpınar, Orta, Sarıuşağı,
Yeni, Darıözü, Müderris Ziyarettepesi ve Bahçelievler olmak üzere
11 mahalle vardır. Bunun dışında 4 Temmuz 1987 tarih ve 3392
sayılı kanunla ilçe olan Akpınar Bucağı kendisine bağlı 23 köyü
ile birlikte Kaman’dan ayrılarak 13 Eylül 1988 tarihinde İlçe
haline dönüştürülmüştür.
22 Ekim 2000
tarihinde yapılan 14’ncü genel nüfus sayımına göre İlçenin toplam
nüfusu 60.919 dur. Bunun 27.962’si ilçe merkezinde, 32.957’si
Kasaba ve köylerde oturmaktadır. Konuşulan dil tamamen Türkçe’dir.
Ekonomik koşullar sebebiyle köylerden ilçe merkezine ve Ankara,
İstanbul, Mersin gibi büyük sanayi illerine göç yaşanmaktadır.
2000 yılı nüfus sayımına göre ilçe nüfusunda önceki yıllara göre
düşme meydana gelmiştir.